พระราชบัญญัติคุมครองเด็ก พ.ศ.๒๕๔๖

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ใหไว ณ วันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๖ เปนปที่ ๕๘ ในรัชกาลปจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกลาฯ ใหประกาศวาโดยที่เปนการสมควรปรับปรุงกฎหมายวาดวย
  การคุมครองเด็ก

พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๔ มาตรา ๓๕
  มาตรา ๓๖ มาตรา ๓๙มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย บัญญัติใหกระทําไดโดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแหงกฎหมาย
  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ใหตราพระราชบัญญัติขึ้นไวโดยคําแนะนําและยินยอมของรัฐสภาดังตอไปนี้

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกวา “พระราชบัญญัติคุมครองเด็ก พ.ศ ๒๕๔๖

มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ใหใชบังคับเมื่อพนกําหนดหนึ่งรอยแปดสิบวันนับแตวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเปนตนไป

มาตรา ๓ ใหยกเลิก

(๑) ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๓๒ ลงวันที่ ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๕

(๒) ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๙๔ ลงวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๕

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้

“เด็ก” หมายความวา บุคคลซึ่งมีอายุต่ำกวาสิบแปดปบริบูรณ แตไมรวมถึงผูที่บรรลุนิติภาวะดวยการสมรส

“เด็กเรรอน” หมายความวา เด็กที่ไมมีบิดามารดาหรือผูปกครองหรือมีแตไมเลี้ยงดูหรือไมสามารถเลี้ยงดูได จนเปนเหตุใหเด็กตองเรรอนไปในที่ตางๆ หรือเด็ก
                                                         ที่มีพฤติกรรมใชชีวิตเรรอนจนนาจะเกิดอันตรายตอสวัสดิภาพของตน

                “เด็กกําพรา” หมายความวา เด็กที่บิดาหรือมารดาเสียชีวิต เด็กที่ไมปรากฏบิดามารดาหรือไมสามารถสืบหาบิดามารดาได

“เด็กที่อยูในสภาพยากลําบาก” หมายความวา เด็กที่อยูในครอบครัวยากจนหรือบิดามารดาหยาราง ทิ้งราง ถูกคุมขัง หรือแยกกันอยูและไดรับความลําบาก
                                                           หรือเด็กที่ตองรับภาระหนาที่ในครอบครัวเกินวัยหรือกําลังความสามารถและสติปญญาหรือเด็กที่ไมสามารถชวยเหลือตัวเองได

“เด็กพิการ” หมายความวา เด็กที่มีความบกพรองทางรางกาย สมอง สติปญญาหรือจิตใจ ไมวาความบกพรองนั้นจะมีมาแตกําเนิดหรือเกิดขึ้นภายหลัง

“เด็กที่เสี่ยงตอการกระทําผิด” หมายความวา เด็กที่ประพฤติตนไมสมควร เด็กที่ประกอบอาชีพหรือคบหาสมาคมกับบุคคลที่นาจะชักนําไปใน
                 ทางกระทําผิดกฎหมายหรือขัดตอศีลธรรมอันดีหรืออยูในสภาพแวดลอมหรือสถานที่อันอาจชักนําไปในทางเสียหาย ทั้งนี้ ตามที่กําหนดใน กฎกระทรวง

“นักศึกษา” หมายความวา เด็กซึ่งกําลังรับการศึกษาระดับอุดมศึกษาหรือเทียบเทาอยูในสถานศึกษาของรัฐหรือเอกชน

“นักเรียน” หมายความวา เด็กซึ่งกําลังรับการศึกษาขั้นพื้นฐานระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ทั้งประเภทสามัญศึกษาและอาชีวศึกษาหรือ
                                                      เทียบเทาอยูในสถานศึกษาของรัฐหรือเอกชน

“บิดามารดา” หมายความวา บิดามารดาของเด็กไมวาจะสมรสกันหรือไม

“ผูปกครอง” หมายความวา บิดามารดา ผูอนุบาล ผูรับบุตรบุญธรรม และผูปกครองตามประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย และใหหมายความ
                                    รวมถึงพอเลี้ยงแมเลี้ยงผูปกครองสวัสดิภาพ นายจาง ตลอดจนบุคคลอื่นซึ่งรับเด็กไวในความอุปการะเลี้ยงดูหรือซึ่งเด็กอาศัยอยูดวย

“ครอบครัวอุปถัมภ” หมายความวา บุคคลที่รับเด็กไวอุปการะเลี้ยงดูอยางบุตร

“การเลี้ยงดูโดยมิชอบ” หมายความวา การไมใหการอุปการะเลี้ยงดู อบรมสั่งสอนหรือพัฒนาเด็กตามมาตรฐานขั้นต่ำที่กําหนดในกฎกระทรวง
                                                    จนนาจะเกิดอันตรายแกรางกายหรือจิตใจของเด็ก

“ทารุณกรรม” หมายความวา การกระทําหรือละเวนการกระทําดวยประการใดๆจนเปนเหตุใหเด็กเสื่อมเสียเสรีภาพหรือเกิดอันตรายแกรางกายหรือจิตใจ
                                      การกระทําผิดทางเพศตอเด็ก การใชเด็กใหกระทําหรือประพฤติในลักษณะที่นาจะเปนอันตรายแกรางกายหรือจิตใจหรือขัดตอกฎหมาย
                                      หรือศีลธรรมอันดี ทั้งนี้ ไมวาเด็กจะยินยอมหรือไมก็ตาม

“สืบเสาะและพินิจ” หมายความวา การคนหาและรวบรวมขอเท็จจริงเกี่ยวกับบุคคลและนํามาวิเคราะหวินิจฉัยตามหลักวิชาการทางสังคมสงเคราะห
                                             แพทย จิตวิทยา กฎหมายและหลักวิชาการอื่นที่เกี่ยวของกับบุคคลและครอบครัวของบุคคลนั้น

“สถานรับเลี้ยงเด็ก” หมายความวา สถานที่รับเลี้ยงและพัฒนาเด็กที่มีอายุไมเกินหกปบริบูรณ และมีจํานวนตั้งแตหกคนขึ้นไป ซึ่งเด็กไม
                  เกี่ยวของเปนญาติกับเจาของหรือผูดําเนินการสถานรับเลี้ยงเด็กดังกลาว ทั้งนี้ ไมรวมถึงสถานพยาบาลหรือโรงเรียนทั้งของรัฐและเอกชน

“สถานแรกรับ” หมายความวา สถานที่รับเด็กไวอุปการะเปนการชั่วคราวเพื่อสืบเสาะและพินิจเด็กและครอบครัว เพื่อกําหนดแนวทางในการ
                 สงเคราะหและคุมครองสวัสดิภาพที่เหมาะสมแกเด็กแตละราย

“สถานสงเคราะห” หมายความวา สถานที่ใหการอุปการะเลี้ยงดูและพัฒนาเด็กที่จําตองไดรับการสงเคราะห ซึ่งมีจํานวนตั้งแตหกคนขึ้นไป

“สถานคุมครองสวัสดิภาพ” หมายความวา สถานที่ใหการศึกษา อบรม ฝกอาชีพเพื่อแกไขความประพฤติ บําบัด รักษา และฟนฟูสมรรถภาพทั้ง
                  ทางดานรางกายและจิตใจแกเด็กที่พึงไดรับการคุมครองสวัสดิภาพ

“สถานพัฒนาและฟนฟู” หมายความวา สถานที่ โรงเรียน สถาบัน หรือศูนยที่จัดขึ้นเพื่อใหการบําบัดรักษา การฟนฟูสมรรถภาพทั้งทางดาน
               รางกายและจิตใจ ตลอดจนการศึกษาแนะแนว และการฝกอบรมอาชีพแกเด็กที่จําตองไดรับการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพเปนกรณีพิเศษ

“สถานพินิจ” หมายความวา สถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนกรุงเทพมหานครสถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนจังหวัด และ
                 สถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนของแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวในศาลจังหวัด ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายวาดวยการจัดตั้ง
                 ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว

“กองทุน” หมายความวา กองทุนคุมครองเด็ก

“คณะกรรมการ” หมายความวา คณะกรรมการคุมครองเด็กแหงชาติ

“พนักงานเจาหนาที่” หมายความวา ผูซึ่งรัฐมนตรีแตงตั้งใหปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้

“ผูวาราชการจังหวัด” หมายความรวมถึงผูวาราชการกรุงเทพมหานครและผูซึ่งไดรับมอบหมายจากผูวาราชการจังหวัด

“ปลัดกระทรวง” หมายความวา ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยและหมายความรวมถึงผูซึ่งไดรับมอบหมายจากปลัดกระทรวง

“รัฐมนตรี” หมายความวา รัฐมนตรีผูรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๕ ใหศาลที่มีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดีเยาวชนและครอบครัวตามกฎหมายวาดวยการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว มีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดีตามพระราชบัญญัตินี้ เวนแตในจังหวัดใดยังมิไดเปดทําการศาลเยาวชนและครอบครัวหรือแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวขึ้นในศาลจังหวัด ใหศาลจังหวัดมีอํานาจพิจารณาพิพากษาคดีตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๖ ใหรัฐมนตรีวาการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยรัฐมนตรีวาการกระทรวงมหาดไทย รัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการ และรัฐมนตรีวาการกระทรวงยุติธรรม รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และใหรัฐมนตรีแตละกระทรวงมีอํานาจแตงตั้งพนักงานเจาหนาที่กับออกกฎกระทรวงหรือระเบียบเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ในสวนที่เกี่ยวกับราชการของกระทรวงนั้นกฎกระทรวงหรือระเบียบนั้น เมื่อไดประกาศในราชกิจจานุเบกษาแลวใหใชบังคับได

หมวด ๑

คณะกรรมการคุมครองเด็ก

มาตรา ๗ ใหมีคณะกรรมการคุมครองเด็กแหงชาติ ประกอบดวยรัฐมนตรีวาการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย เปนประธานกรรมการปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย เปนรองประธานกรรมการปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงยุติธรรม ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ อัยการ
สูงสุด ผูบัญชาการตํารวจแหงชาติ อธิบดีกรมการปกครอง อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ อธิบดีกรมสุขภาพจิต อธิบดีผูพิพากษาศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง
ผูอํานวยการสํานักงานสงเสริมสวัสดิภาพและพิทักษเด็ก เยาวชน ผูดอยโอกาส คนพิการ และผูสูงอายุ เปนกรรมการ และกรรมการผูทรงคุณวุฒิซึ่งรัฐมนตรีวาการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยแตงตั้งจากผูเชี่ยวชาญซึ่งมีประสบการณในการงานที่ทําในวิชาชีพสังคมสงเคราะห ครู จิตวิทยา กฎหมายแพทย ไมนอยกวาเจ็ดปวิชาชีพละสองคน โดยจะตองมีผูแทนจากภาคเอกชนอยางนอยวิชาชีพละหนึ่งคน และแตงตั้งจากผูมีประสบการณซึ่งมีผลงานเปนที่ประจักษในดานสวัสดิการเด็กมาไม
นอยกวาเจ็ดปอีกสองคน โดยมีรองปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยซึ่งปลัดกระทรวงมอบหมายเปนกรรมการและเลขานุการกรรมการผูทรงคุณวุฒิตามวรรคหนึ่งตองเปนสตรีไมนอยกวาหนึ่งในสามคณะกรรมการจะแตงตั้งขาราชการในกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยไมเกินสองคนเปนผู
ชวยเลขานุการก็ได

มาตรา ๘ ใหสํานักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยทําหนาที่เปนสํานักงานเลขานุการของคณะกรรมการ โดยใหมีอํานาจหนาที่
ดังตอไปนี้

(๑) ปฏิบัติงานธุรการทั่วไปของคณะกรรมการ

(๒) ประสานงานและรวมมือกับสวนราชการ หนวยงานของรัฐ และเอกชนที่เกี่ยวของในการดําเนินงานเกี่ยวกับการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ
                       และสงเสริมความประพฤติเด็ก

(๓) พัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการ ตลอดจนใหบริการดานสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพและสงเสริมความประพฤติเด็ก

 (๔) รวบรวมผลการวิเคราะห วิจัย ดําเนินการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามนโยบายรวมทั้งแผนงานในการสงเคราะห คุมครอง
                       สวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กของหนวยงานของรัฐและเอกชนที่เกี่ยวของ แลวรายงานใหคณะกรรมการทราบ

(๕) ปฏิบัติตามมติของคณะกรรมการหรือตามที่คณะกรรมการมอบหมาย

มาตรา ๙ กรรมการผูทรงคุณวุฒิมีวาระอยูในตําแหนงคราวละสามปกรรมการผูทรงคุณวุฒิซึ่งพนจากตําแหนงเพราะครบวาระอาจไดรับการ
แตงตั้งอีกไดแตตองไมเกินสองวาระติดตอกัน

มาตรา ๑๐ นอกจากการพนจากตําแหนงตามวาระตามมาตรา ๙ กรรมการผูทรงคุณวุฒิพนจากตําแหนง เมื่อ

(๑) ตาย

(๒) ลาออก

(๓) รัฐมนตรีใหออกเพราะบกพรองหรือไมสุจริตตอหนาที่ มีความประพฤติเสื่อมเสียหรือหยอนความสามารถ

(๔) ไดรับโทษจําคุกโดยคําพิพากษาถึงที่สุดใหจําคุก

(๕) เปนบุคคลลมละลาย

(๖) เปนคนไรความสามารถหรือคนเสมือนไรความสามารถ

(๗) ขาดการประชุมติดตอกันสามครั้งโดยไมมีเหตุอันสมควร

มาตรา ๑๑ ในกรณีที่กรรมการผูทรงคุณวุฒิพนจากตําแหนงกอนครบวาระ ใหรัฐมนตรีแตงตั้งบุคคลซึ่งมีคุณสมบัติเชนเดียวกันตาม
มาตรา ๗ เปนกรรมการแทน และใหผูที่ไดรับแตงตั้งใหดํารงตําแหนงแทนอยูในตําแหนงเทากับวาระที่เหลืออยูของกรรมการซึ่งตนแทน

มาตรา ๑๒ ในกรณีที่กรรมการผูทรงคุณวุฒิดํารงตําแหนงครบวาระแลว แตยังมิไดมีการแตงตั้งกรรมการผูทรงคุณวุฒิใหม ใหกรรมการผูทรงคุณวุฒิที่
พนจากตําแหนงตามวาระปฏิบัติหนาที่ไปพลางกอน

มาตรา ๑๓ การประชุมคณะกรรมการตองมีกรรมการมาประชุมไมนอยกวากึ่งหนึ่งของจํานวนกรรมการทั้งหมดจึงเปนองคประชุมใหประธานกรรมการ
เปนประธานในที่ประชุม ในกรณีที่ประธานกรรมการไมมาประชุม หรือไมอาจปฏิบัติหนาที่ไดใหรองประธานกรรมการเปนประธานในที่ประชุม หากรองประธานไมมา
ประชุมหรือไมอาจปฏิบัติหนาที่ไดใหกรรมการซึ่งมาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเปนประธานในที่ประชุมการวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมใหถือเสียงขางมาก กรรมการคนหนึ่งใหมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถาคะแนนเสียงเทากันใหประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเปนเสียงชี้ขาด

มาตรา ๑๔ คณะกรรมการมีอํานาจและหนาที่ ดังตอไปนี้

(๑) เสนอความเห็นตอรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน งบประมาณและมาตรการในการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กตามพระราชบัญญัตินี้

(๒) เสนอความเห็นตอรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวงและระเบียบเพื่อปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้

(๓) วางระเบียบโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลังเกี่ยวกับการรับเงิน การจายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการจัดหา
ผลประโยชนของกองทุน

(๔) วางระเบียบเกี่ยวกับวิธีการดําเนินการคุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๔๗

(๕) วางหลักเกณฑในการแตงตั้งพนักงานเจาหนาที่

(๖) ใหคําปรึกษา แนะนํา และประสานงานแกหนวยงานของรัฐและเอกชนที่ปฏิบัติงานดานการศึกษา การสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กรวมทั้งมีอํานาจเขาไปตรวจสอบในสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟนฟู สถานพินิจ หรือสถานที่ที่เกี่ยวของกับการสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กทั้งของรัฐและเอกชน

(๗) ติดตาม ประเมินผลและตรวจสอบการดําเนินงานของคณะกรรมการคุมครองเด็กกรุงเทพมหานครและคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัด   รวมทั้งใหคําแนะนําและเสนอแนะในการปองกันและแกไขปญหาการสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กในกรุงเทพมหานครและระดับจังหวัด

(๘) ดําเนินการอื่นใดที่เกี่ยวกับการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็ก

มาตรา ๑๕ คณะกรรมการมีอํานาจแตงตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทํางานเพื่อปฏิบัติการตามที่คณะกรรมการมอบหมายใหนําบทบัญญัติ
มาตรา ๑๓ มาใชบังคับกับการประชุมของคณะอนุกรรมการหรือคณะทํางานโดยอนุโลม

มาตรา ๑๖ ใหมีคณะกรรมการคุมครองเด็กกรุงเทพมหานคร ประกอบดวย ผูวาราชการกรุงเทพมหานคร เปนประธานกรรมการ ปลัดกรุงเทพมหานคร เปนรองประธานกรรมการผูแทนสํานักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ผูแทนสํานักงานอัยการสูงสุด ผูแทนกองบัญชาการตํารวจนครบาล ผูแทนกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
ผูแทนศาลเยาวชนและครอบครัวกลางผูแทนสถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนกรุงเทพมหานคร ผูแทนสํานักงานสงเสริมสวัสดิภาพและพิทักษเด็ก เยาวชน
ผูดอยโอกาส คนพิการ และผูสูงอายุ ผูอํานวยการสํานักพัฒนาชุมชนผูอํานวยการสํานักการศึกษาผูอํานวยการสํานักอนามัย และผูอํานวยการสํานักการแพทย เปนกรรมการ และกรรมการผูทรงคุณวุฒิซึ่งผูวาราชการกรุงเทพมหานครแตงตั้งจากผูเชี่ยวชาญซึ่งมีประสบการณในการงานที่ทําในวิชาชีพสังคมสงเคราะห ครู จิตวิทยา กฎหมาย แพทย วิชาชีพละสองคนโดยจะตองมีผูแทนจากภาคเอกชนอยางนอยวิชาชีพละหนึ่งคน และแตงตั้งจากผูมีประสบการณดานสวัสดิการเด็กอีกสองคน โดยมีผูอํานวยการสํานักสวัสดิการสังคมเปนกรรมการและเลขานุการกรรมการผูทรงคุณวุฒิตามวรรคหนึ่งตองเปนสตรีไมนอยกวาหนึ่งในสามคณะกรรมการคุมครองเด็กกรุงเทพมหานครจะแตงตั้งขาราชการในสํานักสวัสดิการสังคมไมเกินสองคนเปนผูชวยเลขานุการก็ได

มาตรา ๑๗ ใหมีคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัด ประกอบดวย ผูวาราชการจังหวัด เปนประธานกรรมการ รองผูวาราชการจังหวัดซึ่งไดรับมอบหมายจาก
ผูวาราชการจังหวัดเปนรองประธานกรรมการ อัยการจังหวัด พัฒนาการจังหวัด แรงงานจังหวัด ผูอํานวยการเขตพื้นที่การศึกษา นายแพทยสาธารณสุขจังหวัด ผูบังคับการตํารวจภูธรจังหวัด ผูแทนศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด หรือผูแทนศาลจังหวัด ในกรณีที่จังหวัดนั้นไมมีศาลเยาวชนและครอบครัวผูแทนสถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนจังหวัด หรือผูแทนกระทรวงยุติธรรมซึ่งแตงตั้งจากขาราชการในจังหวัดในกรณีที่จังหวัดนั้นไมมีสถานพินิจ นายกองคการบริหารสวนจังหวัด เปนกรรมการ และกรรมการผูทรงคุณวุฒิซึ่งผูวาราชการจังหวัดแตงตั้งจากผูเชี่ยวชาญซึ่งมีประสบการณในการงานที่ทําในวิชาชีพสังคมสงเคราะห ครู จิตวิทยา กฎหมาย แพทย วิชาชีพละสองคน โดยจะตองมีผูแทนจากภาคเอกชนอยางนอยวิชาชีพละหนึ่งคนและแตงตั้งจากผูมีประสบการณดานสวัสดิการเด็กอีกสองคน โดยมีพัฒนาสังคมและสวัสดิการจังหวัดเปนกรรมการและเลขานุการกรรมการผูทรงคุณวุฒิตามวรรคหนึ่งตองเปนสตรีไมนอยกวาหนึ่งในสามคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัดจะแตงตั้ง
ขาราชการในจังหวัดนั้นไมเกินสองคนเปนผูชวยเลขานุการก็ได

มาตรา ๑๘ ใหนําบทบัญญัติมาตรา ๙ มาตรา ๑๐ มาตรา ๑๑ และมาตรา ๑๒ มาใชบังคับกับการดํารงตําแหนง การพนจากตําแหนง การแตงตั้งกรรมการแทน และการปฏิบัติหนาที่ของกรรมการผูทรงคุณวุฒิตามมาตรา ๑๖ และมาตรา ๑๗ โดยอนุโลม เวนแตอํานาจของรัฐมนตรีตามมาตรา ๑๐ (๓) และมาตรา ๑๑ ใหเปน
อํานาจของผูวาราชการกรุงเทพมหานครหรือผูวาราชการจังหวัดแลวแตกรณี

มาตรา ๑๙ ใหนําบทบัญญัติมาตรา ๑๓ และมาตรา ๑๕ มาใชบังคับกับการประชุมและการแตงตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทํางานของคณะกรรมการ
คุมครองเด็กกรุงเทพมหานครและคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัด โดยอนุโลม

มาตรา ๒๐ คณะกรรมการคุมครองเด็กกรุงเทพมหานครและคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัดมีอํานาจและหนาที่ ดังตอไปนี้

                (๑) เสนอความเห็นตอคณะกรรมการเกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน งบประมาณและมาตรการในการสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กตามพระราชบัญญัตินี้

(๒) ใหคําปรึกษา แนะนํา และประสานงานแกหนวยงานของรัฐและเอกชนที่ปฏิบัติงานดานการศึกษา การสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กรวมทั้งมีอํานาจเขาไปตรวจสอบในสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟนฟู สถานพินิจ หรือสถานที่ที่เกี่ยวของกับการสงเคราะหคุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กของรัฐและเอกชนภายในเขตกรุงเทพมหานครหรือเขตจังหวัด แลวแตกรณี

(๓) กําหนดแนวทางการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กในเขตกรุงเทพมหานครหรือเขตจังหวัด แลวแตกรณี

(๔) จัดหาทุนเพื่อการสงเคราะห คุมครองสวัสดิภาพ และสงเสริมความประพฤติเด็กในเขตกรุงเทพมหานครหรือเขตจังหวัด แลวแตกรณี และรายงานผลการ
ดําเนินการเกี่ยวกับการจัดหาทุนและการจัดการทุนตอคณะกรรมการและคณะกรรมการบริหารกองทุน

(๕) ตรวจสอบหรือเรียกบุคคลที่เกี่ยวของมาชี้แจงกรณีมีการปฏิบัติตอเด็กโดยมิชอบ

(๖) เรียกเอกสารหรือพยานหลักฐานใดๆ หรือขอคําชี้แจงจากผูที่เกี่ยวของเพื่อประกอบการวินิจฉัยในการปฏิบัติหนาที่ตามพระราชบัญญัตินี้

(๗) ติดตาม ประเมินผลและตรวจสอบการดําเนินงานเกี่ยวกับการสงเคราะหและสงเสริมความประพฤติเด็กในกรุงเทพมหานครและระดับจังหวัด แลวแตกรณี แลวรายงานผลตอคณะกรรมการ

(๘) ดําเนินการอื่นใดตามที่คณะกรรมการมอบหมาย

มาตรา ๒๑ ในการปฏิบัติหนาที่ตามพระราชบัญญัตินี้ใหกรรมการและอนุกรรมการเปนเจาพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

หมวด ๒

การปฏิบัติตอเด็ก

มาตรา ๒๒ การปฏิบัติตอเด็กไมวากรณีใด ใหคํานึงถึงประโยชนสูงสุดของเด็กเปนสําคัญและไมใหมีการเลือกปฏิบัติโดยไม่เปนธรรม
การกระทําใดเปนไปเพื่อประโยชนสูงสุดของเด็กหรือเปนการเลือกปฏิบัติโดยไมเปนธรรมตอเด็กไม ใหพิจารณาตามแนวทางที่กําหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๒๓ ผูปกครองตองใหการอุปการะเลี้ยงดู อบรมสั่งสอน และพัฒนาเด็กที่อยูในความปกครองดูแลของตนตามสมควรแกขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมแหงทองถิ่น แตทั้งนี้ตองไมต่ำกวามาตรฐานขั้นต่ำตามที่กําหนดในกฎกระทรวงและตองคุมครองสวัสดิภาพเด็กที่อยูในความปกครองดูแลของตนมิใหตกอยูในภาวะอันนาจะเกิดอันตรายแกรางกายหรือจิตใจ

มาตรา ๒๔ ปลัดกระทรวง ผูวาราชการจังหวัด ผูอํานวยการเขต นายอําเภอปลัดอําเภอ ผูเปนหัวหนาประจํากิ่งอําเภอ หรือผูบริหารองคกร
ปกครองสวนทองถิ่น มีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กที่อยูในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ ไมวาเด็กจะมีผูปกครองหรือไมก็ตาม รวมทั้งมีอํานาจและหนาที่ดูแลและตรวจสอบสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟนฟูและสถานพินิจที่ตั้งอยูในเขตอํานาจ แลวรายงานผลการตรวจสอบตอคณะกรรมการ คณะกรรมการคุมครองเด็กรุงเทพมหานคร หรือคณะกรรมการคุมครองเด็กจังหวัด แลวแตกรณี เพื่อทราบ และใหมีอํานาจและหนาที่เชนเดียวกับพนักงาน
เจาหนาที่ตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๒๕ ผูปกครองตองไมกระทํา ดังตอไปนี้

(๑) ทอดทิ้งเด็กไวในสถานรับเลี้ยงเด็กหรือสถานพยาบาลหรือไวกับบุคคลที่รับจางเลี้ยงเด็กหรือที่สาธารณะหรือสถานที่ใดๆ โดยเจตนาที่จะไมรับเด็กกลับคืน

(๒) ละทิ้งเด็กไว ณ สถานที่ใดๆ โดยไมจัดใหมีการปองกันดูแลสวัสดิภาพหรือใหการเลี้ยงดูที่เหมาะสม

(๓) จงใจหรือละเลยไมใหสิ่งที่จําเปนแกการดํารงชีวิตหรือสุขภาพอนามัยจนนาจะเกิดอันตรายแกรางกายหรือจิตใจของเด็ก

(๔) ปฏิบัติตอเด็กในลักษณะที่เปนการขัดขวางการเจริญเติบโตหรือพัฒนาการของเด็ก

(๕) ปฏิบัติตอเด็กในลักษณะที่เปนการเลี้ยงดูโดยมิชอบ

มาตรา ๒๖ ภายใตบังคับบทบัญญัติแหงกฎหมายอื่น ไมวาเด็กจะยินยอมหรือไมหามมิใหผูใดกระทําการ ดังตอไปนี้

(๑) กระทําหรือละเวนการกระทําอันเปนการทารุณกรรมตอรางกายหรือจิตใจของเด็ก

(๒) จงใจหรือละเลยไมใหสิ่งจําเปนแกการดํารงชีวิตหรือรักษาพยาบาลแกเด็กที่อยูในความดูแลของตน จนนาจะเกิดอันตรายแกรางกายหรือจิตใจของเด็ก

(๓) บังคับ ขูเข็ญ ชักจูง สงเสริม หรือยินยอมใหเด็กประพฤติตนไมสมควรหรือนาจะทําใหเด็กมีความประพฤติเสี่ยงตอการกระทําผิด

(๔) โฆษณาทางสื่อมวลชนหรือเผยแพรดวยประการใด เพื่อรับเด็กหรือยกเด็กใหแกบุคคลอื่นที่มิใชญาติของเด็กเวนแตเปนการกระทําของทางราชการหรือไดรับ
                        อนุญาตจากทางราชการแลว

 (๕) บังคับ ขูเข็ญ ชักจูง สงเสริม ยินยอม หรือกระทําดวยประการใดใหเด็กไปเปนขอทาน เด็กเรรอน หรือใชเด็กเปนเครื่องมือในการขอทานหรือการกระทําผิด
                        หรือกระทําดวยประการใดอันเปนการแสวงหาประโยชนโดยมิชอบจากเด็ก

(๖) ใช จาง หรือวานเด็กใหทํางานหรือกระทําการอันอาจเปนอันตรายแกรางกายหรือจิตใจมีผลกระทบตอการเจริญเติบโต หรือขัดขวางตอพัฒนาการของเด็ก

(๗) บังคับ ขูเข็ญ ใช ชักจูง ยุยง สงเสริม หรือยินยอมใหเด็กเลนกีฬาหรือใหกระทําการใดเพื่อแสวงหาประโยชนทางการคาอันมีลักษณะ
                       เปนการขัดขวางตอการเจริญเติบโตหรือพัฒนาการของเด็กหรือมีลักษณะเปนการทารุณกรรมตอเด็ก

               (๘) ใชหรือยินยอมใหเด็กเลนการพนันไมวาชนิดใดหรือเขาไปในสถานที่เลนการพนัน สถานคาประเวณีหรือสถานที่ที่หามมิใหเด็กเขา

               (๙) บังคับ ขูเข็ญ ใช ชักจูง ยุยง สงเสริม หรือยินยอมใหเด็กแสดงหรือกระทําการอันมีลักษณะลามกอนาจาร ไมวาจะเปนไปเพื่อใหไดมาซึ่ง
                      คาตอบแทนหรือเพื่อการใด

(๑๐) จําหนาย แลกเปลี่ยน หรือใหสุราหรือบุหรี่แกเด็ก เวนแตการปฏิบัติทางการแพทยถาการกระทําความผิดตามวรรคหนึ่งมีโทษตามกฎหมายอื่นที่หนัก
                         กวาก็ใหลงโทษตามกฎหมายนั้น

มาตรา ๒๗ หามมิใหผูใดโฆษณาหรือเผยแพรทางสื่อมวลชนหรือสื่อสารสนเทศประเภทใด ซึ่งขอมูลเกี่ยวกับตัวเด็กหรือผูปกครอง โดยเจตนาที่จะทําใหเกิดความเสียหายแกจิตใจ ชื่อเสียง เกียรติคุณ หรือสิทธิประโยชนอื่นใดของเด็ก หรือเพื่อแสวงหาประโยชนสําหรับตนเองหรือผูอื่นโดยมิชอบ

มาตรา ๒๘ ในกรณีผูปกครองตกอยูในสภาพไมอาจใหการอุปการะเลี้ยงดู อบรมสั่งสอนและพัฒนาเด็กไดไมวาดวยเหตุใด หรือผูปกครองกระทําการใดอันนาจะเกิดอันตรายตอสวัสดิภาพหรือขัดขวางตอความเจริญเติบโตหรือพัฒนาการของเด็กหรือใหการเลี้ยงดูโดยมิชอบหรือมีเหตุจําเปนอื่นใดเพื่อประโยชนในการสงเคราะหรือ
คุมครองสวัสดิภาพเด็ก หรือปองกันมิใหเด็กไดรับอันตราย หรือถูกเลือกปฏิบัติโดยไมเปนธรรม พนักงานเจาหนาที่ตองดำเนินการใหการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๒๙ ผูใดพบเห็นเด็กตกอยูในสภาพจําตองไดรับการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพตามหมวด ๓ และหมวด ๔ จะตองใหการชวย
เหลือเบื้องตนและแจงตอพนักงานเจาหนาที่พนักงานฝายปกครองหรือตํารวจ หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตาม

มาตรา ๒๔ โดยมิชักชาแพทย พยาบาล นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห หรือเจาหนาที่สาธารณสุข ที่รับตัวเด็กไวรักษาพยาบาล ครู อาจารย หรือนายจาง ซึ่งมีหนาที่ดูแลเด็กที่เปนศิษยหรือลูกจางจะตองรายงานใหพนักงานเจาหนาที่หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔ หรือพนักงานฝายปกครองหรือตํารวจทราบโดยมิชักชา หากเปนที่ปรากฎชัดหรือนาสงสัยวาเด็กถูกทารุณกรรมหรือเจ็บปวยเนื่องจากการเลี้ยงดูโดยมิชอบการแจงหรือการรายงานตามมาตรานี้ เมื่อไดกระทําโดยสุจริตยอมไดรับความคุมครองและไมตองรับผิดทั้งทางแพง ทางอาญาหรือทางปกครอง

มาตรา ๓๐ เพื่อประโยชนในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ ใหพนักงานเจาหนาที่ตามหมวด ๓ และหมวด ๔ มีอํานาจและหนาที่ ดังตอไปนี้

(๑) เขาไปในเคหสถาน สถานที่ใด ๆ หรือยานพาหนะใดๆ ในระหวางเวลาพระอาทิตยขึ้นถึงพระอาทิตยตกเพื่อตรวจคน ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยวามีการกระทําทารุณกรรมเด็ก มีการกักขังหรือเลี้ยงดูโดยมิชอบ แตในกรณีมีเหตุอันควรเชื่อวาหากไมดําเนินการในทันทีเด็กอาจไดรับอันตรายแกรางกายหรือจิตใจ หรือถูกนําพาไปสถานที่อื่นซึ่งยากแกการติดตามชวยเหลือก็ใหมีอํานาจเขาไปในเวลาภายหลังพระอาทิตยตกได

(๒) ซักถามเด็กเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยวาเด็กจําตองไดรับการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพ ในกรณีจําเปนเพื่อประโยชนแกการสงเคราะหและคุมครองสวัสดิภาพเด็กอาจนําตัวเด็กไปยังที่ทําการของพนักงานเจาหนาที่ เพื่อทราบขอมูลเกี่ยวกับเด็กและครอบครัว รวมทั้งบุคคลที่เด็กอาศัยอยู ทั้งนี้ จะตองกระทําโดยมิชักชา แตไมวากรณีใดจะกักตัวเด็กไวนานเกินกวาสิบสองชั่วโมงไมได เมื่อพนระยะเวลาดังกลาวใหปฏิบัติตาม (๖) ระหวางที่เด็กอยูในความดูแลจะตองใหการอุปการะเลี้ยงดูและหากเจ็บปวยจะตองใหการรักษาพยาบาล

(๓) มีหนังสือเรียกผูปกครอง หรือบุคคลอื่นใดมาใหถอยคําหรือขอเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพความเปนอยู ความประพฤติ สุขภาพ และความสัมพันธในครอบครัวของเด็ก

(๔) ออกคําสั่งเปนหนังสือใหผูปกครองของเด็ก นายจางหรือผูประกอบการเจาของหรือผูครอบครองสถานที่ที่เด็กทํางานหรือเคยทํางาน อาศัยหรือเคยอาศัยอยู เจาของหรือผูครอบครองหรือผูดูแลสถานศึกษาที่เด็กกําลังศึกษาหรือเคยศึกษา หรือผูปกครองสวัสดิภาพ สงเอกสารหรือหลักฐานเกี่ยวกับสภาพความเปนอยู การศึกษา การทํางาน หรือความประพฤติของเด็กมาให

(๕) เขาไปในสถานที่อยูอาศัยของผูปกครอง สถานที่ประกอบการของนายจางของเด็ก สถานศึกษาของเด็ก หรือสถานที่ที่เด็กมีความเกี่ยว
ของดวย ในระหวางเวลาพระอาทิตยขึ้นถึงพระอาทิตยตกเพื่อสอบถามบุคคลที่อยูในที่นั้นๆ และรวบรวมขอมูลหรือหลักฐานเกี่ยวกับสภาพความเปน
อยู ความสัมพันธในครอบครัว การเลี้ยงดู อุปนิสัย และความประพฤติของเด็ก

(๖) มอบตัวเด็กใหแกผูปกครองพรอมกับแนะนําหรือตักเตือนผูปกครองใหดูแลและอุปการะเลี้ยงดูเด็กในทางที่ถูกตอง เพื่อใหเด็กไดรับ
การพัฒนาในทางที่เหมาะสม

(๗) ทํารายงานเกี่ยวกับตัวเด็กเพื่อมอบใหแกสถานแรกรับในกรณีมีการสงเด็กไปยังสถานแรกรับหรือหนวยงานที่เกี่ยวของเมื่อมีการรองขอเด็กที่อยูในความดูแลของพนักงานเจาหนาที่จะตองไดรับการอุปการะเลี้ยงดูและไดรับการศึกษาอยางเหมาะสม และกอนที่จะจัดใหเด็กเขาอยูในสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับสถานสงเคราะห สถานคุมครองสวัสดิภาพ และสถานพัฒนาและฟนฟู จะตองปรึกษากับผูเชี่ยวชาญในสาชาวิชาชีพสังคมสงเคราะหและการแพทยกอนเทาที่สามารถกระทําไดในการปฏิบัติหนาที่ตาม (๑) (๒) และ (๕) พนักงานเจาหนาที่ตองแสดงบัตรประจําตัวกอนและใหบุคคลที่เกี่ยวของอํานวยความสะดวกตามสมควรบัตรประจําตัวพนักงานเจาหนาที่ใหเปนไปตามแบบที่รัฐมนตรีกําหนดโดยประกาศในราชกิจจาเบกษา

มาตรา ๓๑ ในการปฏิบัติหนาที่ตามพระราชบัญญัตินี้ใหพนักงานเจาหนาที่เปนเจาพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

หมวด ๓

การสงเคราะหเด็ก

มาตรา ๓๒ เด็กที่พึงไดรับการสงเคราะหไดแก

(๑) เด็กเรรอน หรือเด็กกําพรา

(๒) เด็กที่ถูกทอดทิ้งหรือพลัดหลง ณ ที่ใดที่หนึ่ง

(๓) เด็กที่ผูปกครองไมสามารถอุปการะเลี้ยงดูไดดวยเหตุใดๆ เชน ถูกจําคุก        กักขัง พิการ ทุพพลภาพ เจ็บปวยเรื้อรัง ยากจน เปนผูเยาว หยา ถูกทิ้งราง
                       เปนโรคจิตหรือโรคประสาท

(๔) เด็กที่ผูปกครองมีพฤติกรรมหรือประกอบอาชีพไมเหมาะสมอันอาจสงผลกระทบตอพัฒนาการทางรางกายหรือจิตใจของเด็กที่อยูในความปกครองดูแล

(๕) เด็กที่ไดรับการเลี้ยงดูโดยมิชอบ ถูกใชเปนเครื่องมือในการกระทําหรือแสวงหาประโยชนโดยมิชอบ ถูกทารุณกรรม หรือตกอยูในภาวะอื่นใดอันอาจเปนเหตุ
                      ใหเด็กมีความประพฤติเสื่อมเสียในทางศีลธรรมอันดีหรือเปนเหตุใหเกิดอันตรายแกกายหรือจิตใจ

(๖) เด็กพิการ

(๗) เด็กที่อยูในสภาพยากลําบาก

(๘) เด็กที่อยูในสภาพที่จําตองไดรับการสงเคราะหตามที่กําหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๓๓ ในกรณีพนักงานเจาหนาที่หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔ ไดรับแจงจากบุคคลตามมาตรา ๒๙ หรือพบเห็นเด็กที่พึงไดรับการสงเคราะหตามมาตรา ๓๒ ใหพิจารณาใหการสงเคราะหตามวิธีการที่เหมาะสม ดังตอไปนี้

(๑) ใหความชวยเหลือและสงเคราะหแกเด็กและครอบครัวหรือบุคคลที่อุปการะเลี้ยงดูเด็กเพื่อใหสามารถอุปการะเลี้ยงดูเด็กไดตามมาตรา ๒๓

                (๒) มอบเด็กใหอยูในความอุปการะของบุคคลที่เหมาะสมและยินยอมรับเด็กไวอุปการะเลี้ยงดูตามระยะเวลาที่เห็นสมควร แตตองไมเกินหนึ่งเดือน ในกรณีที่ไม
                       อาจดําเนินการตาม (๑) ได

(๓) ดําเนินการเพื่อใหเด็กไดเปนบุตรบุญธรรมของบุคคลอื่นตามกฎหมายวาดวยการรับเด็กเปนบุตรบุญธรรม

(๔) สงเด็กเขารับการอุปการะในครอบครัวอุปถัมภหรือสถานรับเลี้ยงเด็กที่เหมาะสมและยินยอมรับเด็กไวอุปการะ

(๕) สงเด็กเขารับการอุปการะในสถานแรกรับ

(๖) สงเด็กเขารับการอุปการะในสถานสงเคราะห

(๗) สงเด็กเขาศึกษาหรือฝกหัดอาชีพ หรือสงเด็กเขาบําบัดฟนฟูสมรรถภาพศึกษาหรือฝกหัดอาชีพในสถานพัฒนาและฟนฟู หรือสงเด็กศึกษากลอมเกลาจิตใจโดยใชหลักศาสนาในวัดหรือสถานที่ทางศาสนาอื่น ที่ยินยอมรับเด็กไววิธีการใหการสงเคราะหตามวรรคหนึ่งใหเปนไปตามระเบียบที่ปลัดกระทรวงกําหนดและไมวากรณีใดๆ การดําเนินการใหการสงเคราะหตาม (๔) (๕) (๖) หรือ (๗) ตองไดรับความยินยอมจากผูปกครอง ความยินยอมดังกลาวตองทําเปนหนังสือตามแบบที่ปลัดกระทรวงกําหนด หรือยินยอมดวยวาจาตอหนาพยานอยางนอยสองคน ในกรณีที่ผูปกครองไมใหความยินยอมโดยไมมีเหตุอันควรหรือไมอาจใหความยินยอมได ใหปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณี มีอํานาจสงเด็กเขารับการสงเคราะหตามวิธีการดังกลาวได ทั้งนี้ปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัดตองฟงรายงานและความเห็นของผูเชี่ยวชาญในสาชาวิชาชีพสังคมสงเคราะหและการแพทยกอนใหปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณี มีอํานาจกําหนดระยะเวลาในการสงเคราะหเด็กตาม (๔) (๕) (๖) หรือ (๗) แตถามีพฤติการณเปลี่ยนแปลงไปอาจจะขยายหรือยนระยะเวลาที่กําหนดไวแลวก็ไดตามแตเห็นสมควร ในระหวางระยะเวลาดังกลาวใหพนักงานเจาหนาที่รีบดําเนินการจัดใหเด็กสามารถกลับไปอยูในความปกครองของผูปกครองโดยมิชักชาในกรณีเด็กอยูระหวางการรับการสงเคราะหถาผูปกครองรองขอและแสดงใหเห็นวาสามารถปกครองและอุปการะเลี้ยงดูเด็กได ใหปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณี สั่งใหเด็กพนจาการสงเคราะหและมอบตัวเด็กใหแกผูปกครองรับไปปกครองดูแลได แมวายังไมครบกําหนดระยะเวลาในการสงเคราะหก็ตามในกรณีที่บุคคลที่ไดรับการสงเคราะหมีอายุสิบแปดปบริบูรณแตยังอยูในสภาพที่จําเปนจะตองไดรับการสงเคราะหตอไป ปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณี อาจสั่งใหบุคคลนั้นไดรับการสงเคราะหตอไปจนอายุยี่สิบปบริบูรณก็ได แต
ถามีเหตุจําเปนตองใหการสงเคราะหตอไปอีกและบุคคลนั้นมิไดคัดคานปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณีอาจสั่งใหสงเคราะหบุคคลนั้นตอไปตามความจําเปนและสมควร แตทั้งนี้ตองไมเกินเวลาที่บุคคลนั้นมีอายุครบยี่สิบสี่ปบริบูรณ

มาตรา ๓๔ ผูปกครองหรือญาติของเด็ก อาจนําเด็กไปขอรับการสงเคราะหที่กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการหรือสํานักงานพัฒนาสังคมและสวัสดิการจังหวัด หรือที่สถานแรกรับสถานสงเคราะห หรือสถานพัฒนาและฟนฟูของเอกชน เพื่อขอรับการสงเคราะหไดกรณีมีการนําเด็กมาขอรับการสงเคราะหที่กรมพัมนาสังคมและสวัสดิการหรือสํานักงานพัฒนาสังคมและสวัสดิการจังหวัด ถาเปนเด็กที่จําเปนตองไดรับการสงเคราะหใหพนักงานเจาหนาที่พิจารณาใหการสงเคราะหที่เหมาะสมตามมาตรา ๓๓ แตในกรณีที่พนักงานเจาหนาที่ยังไมสามารถหาวิธีการสงเคราะหที่เหมาะสมกับเด็กตามมาตรา ๓๓ ได จะสงเด็กไปยังสถานแรกรับกอนก็ไดกรณีมการนําเด็กมาขอรับการสงเคราะหที่สถานแรกรับ สถานสงเคราะห หรือสถานพัฒนาและฟนฟูเด็กของเอกชน ใหผูปกครองสวัสดิภาพรายงานขอมูลเกี่ยวกับเด็กตอพนักงานเจาหนาที่เพื่อพิจารณาดําเนินการตามวรรคสองตอไป

มาตรา ๓๕ เมื่อพนักงานเจาหนาที่หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔ พบเห็นเด็กที่พึงไดรับการสงเคราะหตามมาตรา ๓๒ (๑) และ (๒) หรือไดรับแจงจากบุคคลตามมาตรา ๒๙ ใหสอบถามเพื่อทราบขอมูลเกี่ยวกับเด็ก ถาเด็กเจ็บปวยหรือจําตองตรวจสุขภาพหรือเปนเด็กพิการตองรีบจัดใหมีการตรวจรักษาทางรางกายและจิตใจทันที หากเปนเด็กที่จําเปนตองไดรับการสงเคราะหก็ใหพิจารณาใหการสงเคราะหตามมาตรา ๓๓ และไมวากรณีใดใหพยายามดําเนินการเพื่อใหเด็กสามารถกลับไปอยูกับครอบครัวโดยเร็ว แตหากปรากฎวาสภาพครอบครัวหรือสิ่งแวดลอมไมเหมาะที่จะใหเด็กกลับไปอยูกับครอบครัวและมีเหตุจําเปนที่จะตองใหการ
คุมครองสวัสดิภาพแกเด็ก พนักงานเจาหนาที่จะใชมาตรการคุมครองสวัสดิภาพแกเด็กตามหมวด ๔ ก็ได

มาตรา ๓๖ ในระหวางที่เด็กไดรับการสงเคราะหตามมาตรา ๓๓ (๒) (๔) หรือ(๖) หากปรากฎวาเปนเด็กที่เสี่ยงตอการกระทําผิดและพึงไดรับการคุมครอง
สวัสดิภาพ ใหปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัด แลวแตกรณี มีอํานาจสั่งใหใชมาตรการคุมครองสวัสดิภาพแกเด็กตามหมวด ๔ ได

มาตรา ๓๗ เมื่อสถานแรกรับ สถานสงเคราะห หรือสถานพัฒนาและฟนฟูไดรับตัวเด็กไวตามมาตรา ๓๓ (๕) (๖) หรือ (๗) ใหผูปกครองสวัสดิภาพรีบสืบเสาะและพินิจเกี่ยวกับตัวเด็กและครอบครัว และเสนอความเห็นเกี่ยวกับวิธีการสงเคราะหหรือคุมครองสวัสดิภาพเด็กแตละคนพรอมดวยประวัติไปยังปลัดกระทรวงหรือ
ผูวาราชการจังหวัดแลวแตกรณีโดยมิชักชาและใหปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัดสั่งการตามที่เห็นสมควรตอไป

มาตรา ๓๘ ในกรณีที่ปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัดสั่งใหเด็กเขารับการสงเคราะหโดยผูปกครองไมยินยอมตามมาตรา ๓๓ วรรคสอง กรณีที่
ผูปกครองของเด็กไมเห็นดวยกับกําหนดระยะเวลาตามมาตรา ๓๓ วรรคสาม หรือกรณีที่ผูปกครองยื่นคํารองขอรับเด็กไปปกครองดูแลเองแตไดรับการปฏิเสธจากปลัดกระทรวงหรือผูวาราชการจังหวัดตามมาตรา ๓๓วรรคสี่ ผูปกครองยอมมีสิทธินําคดีไปสูศาลตามมาตรา ๕ ในเขตทองที่นั้นภายในหนึ่งรอยยี่สิบวันนับแตวันรับทราบคําสั่ง

มาตรา ๓๙ ในกรณีที่ผูปกครองซึ่งไดรับเด็กกลับมาอยูในความดูแล มีพฤติการณนาเชื่อวาจะใหการเลี้ยงดูโดยมิชอบแกเด็กอีก ใหพนักงานเจาหนาที่หรือผูมี
หนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔ ใหคําแนะนําแกผูปกครอง หากผูปกครองไมปฏิบัติตามคําแนะนําก็ใหยื่นคําขอตอปลัดกระทรวง ผูวาราชการจังหวัด
นายอําเภอหรือปลัดอําเภอผูเปนหัวหนาประจํากิ่งอําเภอ แลวแตกรณี เพื่อเรียกผูปกครองมาทําทัณฑบนวาจะไมกระทําการใดอันมีลักษณะเปนการใหการเลี้ยงดูโดยมิชอบแกเด็กอีกและใหวางประกันไวเปนจํานวนเงินตามสมควรแกฐานานุรูป แตจะเรียกประกันไวไดไมเกินระยะเวลาสองป ถากระทําผิดทัณฑบนใหริบเงินประกันเปนของกองทุน
คุมครองเด็กตามมาตรา ๖๙การใหคําแนะนําหรือการเรียกประกันใหคํานึงถึงฐานะทางเศรษฐกิจของผูปกครองและประโยชนสูงสุดของเด็กเปนสําคัญ

หมวด ๔

การคุมครองสวัสดิภาพเด็ก

มาตรา ๔๐ เด็กที่พึงไดรับการคุมครองสวัสดิภาพไดแก

(๑) เด็กที่ถูกทารุณกรรม

(๒) เด็กที่เสี่ยงตอการกระทําผิด

(๓) เด็กที่อยูในสภาพที่จําตองไดรับการคุมครองสวัสดิภาพตามที่กําหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๔๑ ผูใดพบเห็นหรือประสบพฤติการณที่นาเชื่อวามีการกระทําทารุณกรรมตอเด็กใหรีบแจงหรือรายงานตอพนักงานเจาหนาที่ พนักงานฝายปกครองหรือตํารวจ หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔เมื่อพนักงานเจาหนาที่ พนักงานฝายปกครองหรือตํารวจ หรือผูมีหนาที่คุมครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔ ไดรับแจงเหตุตามวรรคหนึ่ง หรือเปนผูพบเห็นหรือประสบพฤติการณที่นาเชื่อวามีการกระทําทารุณกรรมตอเด็กในสถานที่ใด ใหมีอํานาจเขาตรวจคนและมีอํานาจแยกตัวเด็กจากครอบครัวของเด็กเพื่อคุมครองสวัสดิภาพเด็กโดยเร็วที่สุดการแจงหรือการรายงานตามมาตรานี้ เมื่อไดกระทําโดยสุจริตยอมไดรับความคุมครองและไมตองรับผิดทั้งทางแพง ทางอาญาหรือทางปกครอง